Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı, kurulduğundan bugüne kadar rutin çalışmalarının yanı sıra kendi alanında çeşitli etkinlikler yapabilmek ve kadınları görünür kılmak amaçlarını daha çeşitli araçlarla yaşama geçirebilmek için çok çeşitli projeler üretti. Kütüphane; araştırmacılara mevcut koleksiyonları ile hizmet vermesinin yanı sıra; seminerler, konferanslar düzenledi. Araştırmalar, bibliyografyalar, kütüphanecilik ve arşivcilik hizmetlerinin niteliğinin geliştirilmesi için projeler üretti. Bu projelere birçok araştırmacı kişi ve kurum katıldı. Gerçekleştirilen pek çok iş birliği sonucunda değişik çalışmalar yapıldı.

Kütüphanenin sürekli bir geliri, ya da resmî bir ödeneği olmadığından, ilk günden bu yana gerçekleştirilmek istenen çalışmalar ve  oluşturulmak istenen yayınlar için öncelikle bir proje oluşturmak ve ardından projeye sponsor bulmak gibi bir yol izlendi. Bu projeler çerçevesinde kütüphane pek çok kişi ve kurum tarafından tanınmış, bir gönüllü ağı yaratılmış ve bunun sonucunda kadın konulu kütüphanecilik ve arşivciliğe de ayrıca bir katkı sağlanmıştır.

  • Dijitalleştirilme Projesi Aralık 2012 - Ocak 2013

    Aralık 2012-Ocak 2013 tarihleri arasında süren proje sonucunda kütüphane bünyesinde bulunan 55.000 adet belgenin görüntüsü, uygun cihazlar ile dijital ortama aktarıldı.

    Proje hazırlık ve gerçekleştirme sürecinde, dijitalleştirilecek malzeme tek tek elden geçirilerek, yıpranmış zarfların yenilenmesi, işlevsel biçimde tasarlanmış etiketlerin hazırlanarak yapıştırılması, temizlenen belgelerin kutulara daha sağlıklı bir şekilde yerleştirilmesi sağlandı.

    Nadir eserlerin ve arşiv belgelerinin, koruma prensiplerine uygun olmayan kopyalama yöntemlerinden kurtarılması ve belgelerin korunması açısından son derece önemli bir çalışma gerçekleştirildi.

  • İstanbul 2010 Avrupa Başkenti Ajansı İstanbul Kadın - Kadın İstanbul Projesi (15 Ağustos 2009 - 26 Aralık 2010)

    istanbul-kadin-kadin-istanbul-projesi-afis-calismasi“Projenin amaçları; İstanbul’daki kadınları ve kadın tarihini görünür kılmak, unutulmuş ve süregelen folklorik değerleri gün ışığına çıkarmak, İstanbul’un kültür tarihinde kadınların rollerini ortaya koymak, İstanbul’da yer alan kadınların yaptırdığı veya yaşadığı tarihî mekânları, tarihî eserleri kadın bakış açısıyla incelemek, bu mekânları rehber eşliğinde gezmek ve bu geziler sırasında farkındalık yaratmak olarak belirlendi. Bu amaçlara uygun olarak 2009-2010 tarihleri arasında 30 panel, 8 gezi yapıldı. Bu etkinliklere 900 kişi katıldı. Gezilerin rehberliğini Doç. Dr. Oğuz İçimsoy yaptı. Fatma Türe,  dönemi proje asistanlarımızın da desteğiyle panellerimize katılan konuşmacıların öz geçmişlerinin ve konuşma metinlerinin yer aldığı kitabı yayıma hazırladı.”

    Proje Koordinatörü: Tûba Çavdar Karatepe

  • Türkiye Kadın Thesaurusu Kadın Konulu Kavramlar Dizini Projesi

    ekran-alintisiÖnsözü görüntülemek için tıklayınız.

    Uluslararası alanda, Avrupa’da, kadınlar üzerine araştırmalarda kullanılacak terimlerde standartlaşmayı; kaynaklara erişimde ortak kavramlar üzerinde arama yapmayı, böylece Avrupa Birliği ile ortak standartlar oluşturmayı sağlayan Türkiye Kadın Konulu Kavramlar Dizini Thesaurusu, 4 yıllık kolektif çalışma sonucunda ortaya çıktı.

    Belli aşamalardan oluşan çalışmada, önce Avrupa Kadın Thesaurusu’nun 2087 terimden oluşan İngilizce basımından, İngilizcede aynı kavramı ifade eden birden fazla terimi ve Türkiye’de kullanılmayan bazı terimleri çıkardık, ama yeni terimler de ekledik. Böylece terim sayısı 2687’ye ulaştı. Avrupa Kadın Thesaurusu’nun ana gövdesini oluşturan terimlerin alfabetik listesinin Türkçe çevirisini ve çevirinin Türkçe koşullarına adaptasyonunu yaptık. Siyaset, hukuk, ekonomi, eğitim, din, kültür vb gibi 20 konuda Türkiye’ye özgü terimler ürettik.

    Konuların uzmanları ile toplantılar yaptık. Bir sayfa çeviren de oldu yüzlerce de…

    Aynı şekilde terim konusunda çalışanlar da…

    Çalışma komisyonu olarak bu terimleri esas aldık. Günlük yaşamda uygulanabilirliği olmayan, fazla detaya inen terimleri çıkardık. Tüm bu değişiklikleri Avrupa Kadın Thesaurusu’nun ana iskeletini ve sistematiğini bozmadan yaptık. Kitabın telif haklarını satın alarak Amsterdam Uluslararası Kadın Hareketi Arşivi (IIAV) ile bir sözleşme imzaladık. Çalışmanın sistematiğini oturtmak, kütüphaneci Sönmez Taner’in başarısıdır.

    Proje Sponsorları

    İstanbul İngiltere Başkonsolosluğu, Global Fund of Women, İstanbul Hollanda Başkonsolosluğu

    Çok sayıda kişi, uzman ve akademisyen bu çalışmaya katkı verdi:

    Aslı Davaz, Ayçe Kurtoğlu, Ayşe Gündüz Hoşgör, Ayşegül Yaraman, Ayten Sökücü, Beril Eyüpoğlu, Berrin Yanıkkaya, Bülent Keseroğlu, Canan Arın, Ercan Güngöroğlu, Fatmagül Berktay, Filmmor, Füsun Akatlı, Gamze Karadağ, Graip Buluş, Gökçe Bayrakçeken Tüzel, Gönül Küfteoğlu, Hacer Nalbantoğlu, Hasan Keseroğlu, Hidayet Tuksal, Hülya Hayatseven, Işıl Baş, Mahan Doğrusöz, Meryem Turan, Metin Yeğenoğlu, Mine Tan, Necla Akgökçe, Nevval Sevindi, Özden Sözalan, Selma Atabek, Serpil Çakır, Simten Coşar, Sönmez Taner, Şeyda Talu, Şirin Tekeli, Yasemin Öz, Yıldız Ecevit, Yüksel Selek, Zelal Ayman, Zeynep Direk.

    Bu çalışmayı Hollanda Başkonsolosluğu’nun katkısı olmasa gereçekleştiremezdik. Ayrıca İngiltere Başkonsolosluğu, Global Fund for Women ve daha önceden kütüphane programımızı ve bu çalışmanın yazılım programını hazırlayan Mikrobeta da desteklerini esirgemediler.

  • Sözlü Tarih Projesi II

    Proje kapsamında 1923 öncesi doğmuş çeşitli mesleklerden 12 kadınla görüşmeler yapıldı. Hayrünnisa Köni, Sare Okçu, Gültekin Ağaoğlu, İclal Balkan, Esma Deniz, Neşet Eren, Seniye Fenmen, Liza Eskenazi, Peride Celal, Zeynep Fırat Menemenci, Araksi Oranyan ve Nimet Özgüç. Bu projede Ayşe Durakbaşa, Emine Güreli, Akile Gürsoy, Aynur İşyasoğlu, Filiz Kerestecioğlu, Arzu Öztürkmen, Saliha Paker, Nükhet Sirman, Zehra Toska, Neşe Tuncay ve kütüphane adına Şirin Tekeli, Aslı Davaz-Mardin ve Füsun Ertuğ-Yavaş yer aldı.

    Şubat 1994 tarihinde “Kadın Eserleri Kütüphanesi Kadın Sözel Tarih Çalışmaları Pilot Projesi” başlatıldı. Bu proje dâhilinde sürdürülen atölye çalışmalarına; Mübeccel Kıray, Çağlar Keyder, Mete Tuncay katıldı. Open University Öğretim Görevlisi ve Oral History Dergisi Editörü Joanna Bornat ile yarım gün süren bir atölye çalışması gerçekleştirildi. Projemiz T.C. Başbakanlık Kadın ve Sosyal Hizmetler Müsteşarlığı Kadın Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü maddi desteği ile yürütüldü. Ayrıca dönemin Genel Müdür Vekili Gül Aykor bu süreçte projeyi yakından destekledi.

    1999’da ise The British Council desteğiyle bir yıl süren bir sözlü tarih projesi yapıldı. Proje kapsamında CHP, MHP, DYP, ANAP, DSP ve Fazilet Partisi’nden, içlerinde Gönül Say, Melek Denli Karaca, Nazlı Ilıcak, Nesrin Nas ve Oya Akgönenç’in de bulunduğu 10 kadın milletvekili ile görüşüldü. Görüşmeleri Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı adına Firdevs Hoşer, Narınç Ataman, İmren Sipahi ve Nevval Sevindi yaptı.

  • Sözlü Tarih Projesi I

    Sözlü tarih, kaynağın az bulunduğu ya da hiç olmadığı yerlerde, bilgi açığını kapatmaya ve yeni bilgi kaynakları yaratmaya yönelik önemli katkılar getiren bir bilgi toplama tekniğidir. Sözlü anlatılarda, toplumun farklı kesimleri için farklı sesler toplanır; baskı altında olan, ihmal edilen grupların gerçekliklerinin anlaşılması yolunda bilinçlenme sağlanır; sosyal, siyasal ve kültürel tarihe önemli katkılar yapılır.

    Tüm bu yönleriyle kadınlar ve kadın tarihi açısından sözlü tarih çalışmaları hayati bir önem taşır; kadınların görünmez kılınan ve kayda geçilmeyen deneyimleri ve tanıklıkları belgelenebilir, kadın tarihine yeni belgeler kazandırılabilir.

    Schlesinger Kütüphanesi

    Kütüphanemizde sözlü tarih çalışmaları kapsamında ilk olarak ABD’den Schlesinger Kütüphanesi’nden Patricia Miller King’in katılımıyla Ekim 1991 tarihinde “Sözlü Tarih Nedir?” toplantısı yapıldı. Türkiye’deki sözlü tarih çalışmalarının ilklerinden olan bu atölye çalışmasında Patricia Miller King, ABD’de Siyah Kadın Sözlü Tarih Çalışması hakkında bilgi verdi.

    Patricia Miller King (1937-1994)

    Patricia Miller King 1973’ten 1994’e kadar Schlesinger Kütüphanesi’nin (Arthur and Elizabeth Schlesinger Library on the History of Women in America) yöneticiliğini yaptı. 1970’te Harvard’dan doktorasını aldı.

    Yöneticiliği sırasında hem koleksiyonlar hızla arttı hem de kütüphane kullanıcılarının sayısı 30 kat arttı. Kütüphaneyi dijital dünya ile buluşturdu. Kütüphaneye çok önemli katkıları oldu: Federal Hükümet ve önemli vakıflardan çok ciddi fonlar elde ederek koleksiyonların hazırlanmasını, mikro filmlere çekilmesini sağladı. Sözlü tarih çalışmaları yaptı; en kapsamlısı siyah kadınlarla yaptığı sözlü tarih çalışmasıydı. Bu çalışmadan ortaya çıkan materyali, bütün ABD’de gezici bir sergi ile insanlarla buluşturdu. 1974’te bir kadın tarihi konferansı düzenleyerek, bu alanda çalışan 2000 öğrenci ve öğretim görevlisini kütüphanede bir araya getirdi. 1990’da King’in yaptığı bütün bu çalışmalar çerçevesinde, Amerikan Arşivciler Derneği’nin en değerli hizmetleri sunan kurumlara verdiği ödülü, kütüphanesine kazandırdı.

    *Kadın Belleğini Oluşturma’da Kaynak Sorunu Sempozyumu Bildiri Kitabı’nın “Anma” başlıklı bölümünde, kadın arşivleri uzmanı Eva Moseley’nin Patricia Miller King ile ilgisi yazısından alınmıştır.

     

  • Fragen Projesi

    Avrupa kadın kütüphanelerinin ve akademisyenlerin birlikte çalıştığı, 20. yüzyılın ikinci yarısında feminist hareketin önemli metinlerini toplamayı hedefleyen bir proje olan FRAGEN (FRAmes on GENder) Projesi “QUING Project” (Quality in Gender + Equality Politics) desteğiyle gerçekleştirilen bir Avrupa Birliği projesidir.

    Projenin Türkiye katılımcısı Kadın Eserleri Kütüphanesi’dir. FRAGEN Projesi için 1960’dan günümüze Türkiye kadın hareketinin dönüm noktasını oluşturan kitap, bildiri, süreli yayın ve kampanya başlıklarını kapsayan 10 eser, ülke çapında yapılan yaygın katılımla seçildi. 29 AB ülkesiyle birlikte Türkiye’nin de yer aldığı bu proje sonucunda seçilen eserlerden oluşan bir seçki internete aktarıldı.

    Proje sorumluları: Birsen Talay Keşoğlu, Şeyda Talu