Hafızanın Defterleri, 1919–1933 yılları arasında İstanbul’da yayımlanan Hay Gin (Ermeni Kadın) dergisi ile Arşo’nun (Arşaluys Donikoğlu) günlüklerini bir araya getirerek Ermeni kadınların kendi dönemlerine bıraktıkları izlere bakıyor. Bir süreli yayının sayfalarında kamusal olarak dile getirilen düşünceler, tartışmalar ve talepler ile bir kadının kendi yaşamını kaydettiği kişisel defterler, sergide iki farklı anlatı ve belgeleme biçimi olarak yan yana geliyor.
Hayganuş Mark’ın öncülüğünde yayımlanan Hay Gin, kadınların eğitimi, çalışma yaşamı, toplumsal konumu ve haklarının yanı sıra Ermeni toplumunun yaşadığı değişimleri de sayfalarına taşıdı. Derginin yazarları kendi dönemlerinin meselelerini tartışırken kadınların seslerini ve deneyimlerini de yazılı olarak kayda geçirdiler. Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı, bağışlar ve sahaflar yoluyla edindiği Hay Gin’in 84 özgün sayısını koleksiyonunda koruyor. Sergide bu koleksiyondan seçilen bazı özgün sayıların yanı sıra iki ayrı arşivden sağlanan sayılardan alıntılar da görülebilecek. Derginin içeriğini ve farklı konu alanlarını en iyi temsil eden yazılardan seçmeler ve görseller de sergi duvarlarında ziyaretçilerle buluşacak.
Serginin diğer ayağını Arşo’nun tuttuğu günlükler oluşturuyor. Hay Gin kadınların sesinin kamusal alandaki kayıtlarından birini temsil ederken, Arşo’nun defterleri gündelik yaşamın, kişisel gözlemlerin ve hatırlamanın daha özel bir alanına açılıyor. Sergi, bu iki farklı belge türünü karşı karşıya getirmekten çok, aralarında kurulabilecek ilişkilerin izini sürüyor: Kadınlar yaşadıkları dönemi nasıl kayda geçirdiler? Kamusal olanla kişisel olan nerelerde birbirine değdi? Bir derginin sayfalarıyla bir kişinin defterleri bugün bize nasıl farklı şeyler anlatıyor?
Bu buluşmaya sanatçı Damla Sandal da özgün çalışmalarıyla katkıda bulunuyor. Sandal, Arşo’nun defterlerinden seçilen bazı sayfaları, görselleri çıkış noktası olarak alarak nakışla yeniden yorumluyor. Yazılı belgenin el emeğiyle yeniden ele alınması, günlükleri yalnızca okunacak bir tarihsel kaynak olmaktan çıkararak serginin görsel anlatısının da bir parçası haline getiriyor.
Hafızanın Defterleri, dergi, günlük, yazı ve sanat üretimini aynı mekânda buluşturarak kadınların bıraktığı farklı kayıt biçimleri arasında yeni bağlantılar kurmayı ve bu belgeleri bugünün izleyicisiyle yeniden karşılaştırmayı amaçlıyor.
14 Ekim – 14 Kasım 2026
Aynalıgeçit Sergi Salonu, Beyoğlu
Açılış: 14 Ekim 2026
Saat: 17.00
